درمان زانو درد کودکان و نوجوانان با دارو، ورزش و فیزیوتراپی

زانو درد­ یکی­ از ­شکایات ­شایع­ کودکان ­پر جنب­ و جوش ­است ­که ­زانوی ­آن­ها­ به ­علت ­زمین ­خوردن ­آسیب ­می‌بیند. ­اما­ آسیب­ دیدگی­ زانو، ­تنها ­دلیل ­شکایت ­از ­درد ­زانو ­نیست ­و می‌­تواند ­نشانه ­یک ­مشکل ­بسیار ­جدی ­­باشد.­ گاهی­ اوقات­ زانو درد کودکان می‌­تواند یکی ­از علائم ­آرتروز ­زود ­هنگام ­یا سایر بیماری ­روماتیکی ­باشد. تشخیص ­و درمان ­به ­موقع­ این­ مشکل­ برای ­جلوگیری ­از ناتوانی ­دائمی­ ضروری ­است.

عوامل مختلفی می‌توانند منجر به زانو درد در کودکان شوند. بهتر است کودک خود را به پزشک ارجاع دهید تا به ارزیابی زانوی کودک بپردازد و علت اصلی آن را تشخیص دهد تا بتواند بهترین اقدام درمانی را شروع کند. ارزیابی جامع زانو توسط متخصص طب فیزیکی می‌تواند به تشخیص علت اصلی زانو درد کودک و رد کردن سایر مشکلات کمک کند. پزشک پس از ارزیابی ، بهترین روش را برای درمان زانو درد کودک تجویز می‌کند. این اقدامات درمانی عمدتا شامل: ورزش‌های تقویتی، تمرینات کشتی، شرکت در فعالیت‌های ورزشی، استفاده از وسایل ارتوپدی مناسب مانند بریس و کفی طبی، و انجام فیزیوتراپی است. با انتخاب بهترین روش درمانی می‌توان مشکلات دوران کودکی که باعث زانو درد می‌شوند را حل و از بروز زانو درد در آینده جلوگیری کرد. اگر نگران زانو درد فرزندتان هستید می توانید با مراجعه به دکتر پورقاسمیان متخصص طب فیزیکی و توانبخشی پس از معاینه دقیق کودک از بهترین و مناسب ترین روش برای درمان زانو درد فرزندتان استفاده کنید. جهت کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو وقت درمان با انواع روش‌های موجود می توانید با شماره‌ی 03132372301 تماس بگیرید.

­علت­ زانو درد کودکان ­و نوجوانان


فعالیت­ بیش ­از حد، شایع ­ترین ­علت ­زانو درد در کودکان ­و نوجوانان ­است. آناتومی ­زانوی ­کودک­ به­ گونه‌­ای ­است ­که ­نسبت­ به مشکلات ­کوچک­ مانند فعالیت­ بیش­ از حد، دویدن، و مواردی ­از این ­قبیل­ حساسیت­ بسیار زیادی­ دارد. فشاری ­که ­به ­زانو وارد می‌­شود می­‌تواند منجر به­ درد اطراف­ آن­ و درد کشکک­ شود. معمولا از این ­مورد به­ عنوان ­درد قدامی ­زانو یاد می­‌شود. در نوجوانان­ عوامل ­مختلفی ­می‌­توانند منجر به ­درد زانو شونده ­این ­موارد­ عبارتند از:

  • عدم­ تعادل­ عضلات­ ران­ که ­از مفصل ­زانو محافظت­ می‌­کنند.
  • انعطاف­ پذیری ­نامناسب­
  • مشکلات ­مربوط ­به­ مطابقت ­زانو
  • استفاده­ از روش‌­های­ نامناسب­ آموزشی ­یا تجهیزات­ ورزشی
  • شرکت ­کردن ­بیش­ از حد در فعالیت­‌های ­ورزشی

موارد زیر به ­علت ­آسیب­ د­یدگی ­رباط و تاندون ­می­‌توانند منجر به­ درد زانو شوند:

  • آسیب ­دیدن ­رباط ­متقاطع­ قدامی
  • آسیب­ دیدن ­رباط ­متقاطع ­خلفی­
  • آسیب ­دیدن ­رباط­ جانبی­ موازی
  • آسیب­ دیدن ­رباط­­ میانی ­موازی
  • در رفتگی ­کشکک

برخی ­از بیماری­‌ها از جمله­ دلایل­ شایع­ درد زانو در کودکان ­هستند. این ­موارد عبارتند از:

درد زانو در قسمت­ قدامی­ معمولا به­ تدریج ­شروع­ می­‌شود و با افزایش ­سطح­ فعالیت، بدتر می­‌شود. ممکن ­است ­هنگامی­ که­ کودک ­فعالیت­‌هایی­ که­ شامل­ خم­ شدن (پریدن، دویدن، و سایر ورزش­‌ها) است­ را انجام ­می‌­دهد درد زانویش­­ بیشتر شود. در صورتی ­که ­زانو درد کودک ­درمان ­نشود، عضلات­ چهار سر ران ­او ضعیف ­می‌­شوند و زانوی ­کودک­ به ­علت­ درد دچار­ مشکلات متعدد می­‌شود. اگر درد زانو به ­علت ­آسیب­ دیدگی ­ایجاد شده ­باشد، کودک ­هنگام ­راه ­رفتن­، ایستادن، یا بالا رفتن ­از پله ­ می‌تواند صدای ­شکستگی ­و سائیدگی­ زانوی ­خود را احساس ­کند. این ­امر می­‌تواند منجر به ناپایداری­ زانو شود که ­متعاقبا باعث­ قفل­ شدن، ناپایداری ­و درد بیش ­از حد می‌­گردد. این ­امر معمولا به ­علت ­آسیب­ دیدن ­رباط­ ایجاد می­‌شود. در صورتی ­که زانو درد کودک­ باعث ­محدود شدن ­فعالیت‌­های ­روزمره ­او شده ­باشد، در صورتی ­که ­کودک­ نتواند وزن­ خود را تحمل­ کند، یا در مواردی­ که ­زانو قرمز یا متورم­ است ­باید به ­پزشک­ مراجعه­ کرد، گاهی­ اوقات­ انجام­ اسکن­ ام آر ای ­یا عکس­ برداری ­ضرورت می‌یابد.

درمان ­زانو درد


درمان­‌های ­­رایج ­برای ­زانو درد کودک ­عبارتند از:

استراحت ­کردن

تا زمانی ­که­ بافت­‌های ­زانوی ­کودک ­التیام­ می­‌یابند نباید به ­او اجازه­ داد فعالیت­‌هایی ­که ­باعث ­آسیب­ دیدگی ­زانو می­‌شوند را انجام­ دهد. والدین ­تا زمانی­ که ­زانو درد کودک­ بهبود می­‌یابد و تورم­ آن­ به ­طور کامل ­از بین ­می­‌رود باید کودک­ را از شرکت ­در فعالیت­‌های ­ورزشی­ باز دارند. قرار دادن ­زانوی ­کودک­ بالاتر از سطح­ قلب ­و قرار دادن ­یک ­بالشت ­زیر آن­ برای­ کاهش­ درد مفید است.

سرما یا گرما درمانی

برای­ کاهش­ التهاب­ و تورم ­زانو می­‌توان ­کیسه ­یخ ­را به ­مدت ­10 تا 20 دقیقه ­روی ­زانو قرار داد. برای جلوگیری­ از سوختگی ­پوست باید یک­ تکه ­پارچه ­نازک ­را بین ­کیسه ­یخ ­و پوست ­زانو قرار داد. این ­کار به­ کاهش­ تورم ­زانو کمک­ می­‌کند. در مواردی ­که ­زانوی­ کودک­ متورم ­نباشد، می­توانی که پارچه ­گرم­ یا گرم­ و مرطوب ­را روی­ زانو قرار داد.

بریس

در برخی ­موارد، کودک ­مجبور است ­برای ­محافظت ­از زانو و کاهش ­درد آن ­از زانو بند، ساق­ بند، یا بندهای مخصوص­ استفاده ­کند تا زانو می‌تواند نقش ­پیشگیری ­کننده ­را ایفا کند یا آنکه ­بخشی­ از یک­ برنامه ­درمانی ­باشد. هدف­ از بستن­ بریس باید ایجاد هماهنگی­ بین ­ساختارهای­ داخلی ­زانو برای­ کاهش ­درد و افزایش­ پایداری ­زانو بدون ­از دست دادن­ عملکرد طبیعی ­زانو و کاهش ­ریسک­ آسیب­ دیدن ­آن ­باشد.

داروها

معمولا پزشکان­ برای تسکین ­درد زانو در کودکان­، داروهای ­ضد التهاب ­یا مسکن­ مانند ایبوپروفن­ را تجویز می­‌کنند. در صورتی ­که پزشک ­هرگونه ­دارویی­ را تجویز می­‌کند باید طبق­ دستور به ­کودک ­داده ­شود.

تزریق کورتیکواستروئید

تزریق­ کورتیکو استروئید می­تواند به ­کاهش ­تورم ­و درد زانوی ­کودک­ کمک­ کند. گاهی اوقات ­پزشک­ برای ­تسکین ­فوری­ درد و رفع ­التهاب، کورتیکواستروئید را به ­طور مستقیم­ درون­ مفصل­ زانو تزریق ­می­‌کند. مزایای­ تزریق­ کورتیکواسترویید از چند روز تا بیش ­از 6 ماه ­باقی­ خواهد ماند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی ­می­‌تواند به ­تسکین ­درد و کاهش ­تورم ­زانوی ­کودک­ کند. سپس ­پزشک­ برای ­بازیابی ­توانبخشی ­زانوی­ کودک، افزایش ­دامنه ­حرکات­ قدرت، توان، استقامت، سرعت، هماهنگی، و انعطاف ­پذیری ­زانو، برنامه ­فیزیوتراپی­ را تجویز می­‌کند.

ماساژ درمانی

ماساژ دادن ­زانوی ­کودک­ می­‌تواند به­ تسکین ­درد زانو و دردهای ­پیش رونده­ کمک ­کند. ماساژ دادن ­باعث ­افزایش ­جریان­ خون ­و آرامش­ کودک­ می­‌شود در نتیجه ­می‌­تواند راحت ­بخوابد.

ورزش

در برخی­ کودکان ­انجام­ دادن­ برخی­ از تمرینات ­ورزشی ­عکس­ العمل­ خوبی­ نسبت ­به ­درد زانو  نشان­ می‌­دهد. انجام ­دادن­ تمرینات ­کشتی­ و استقامتی­ می­‌تواند باعث ­بهبود ­درد زانو شود. به ­منظور کاهش­ احتمال ­آسیب­ دیدگی­ زانو و سایر قسمت‌­های بدن، کشش ­عضلات ­قبل­ و بعد از فعالیت­‌های­ ورزشی­ اهمیت ­بسیار زیادی ­دارد. برخی­ از تمرینات ­ورزشی ­که ­به ­تسکین­ درد زانوی کودک­ کمک ­می­‌کنند عبارتند از:

  • کشش ­عضلات ­همسترنیگ: برای ­انجام ­این ­تمرین­ باید یکی ­از پاها را از میز آویزان ­کرد و پای ­دیگر را صاف ­نگه ­داشت. سپس ­به ­آرامی ­به ­سمت ­جلو خم ­شد و قفسه ­سینه ­را به ­زانو نزدیک ­کرد. در انجام ­دادن ­این ­تمرین­ باید کمر کودک ­کاملا صاف ­باشد.
  • کشش­ عضلات ­چهار سر ران: برای ­انجام ­این ­تمرین ­باید کودک ­روی ­یک ­پائین ­بایستد ­و دستش ­را به ­عنوان­ محافظ ­به ­دیوار بچسباند. سپس ­پای ­دیگر را از پشت ­بالا بیاورد و به ­باسن ­خود بچسباند. برای ­انجام ­این ­تمرین ­باید زانوها نزدیک ­به هم باشند و کمر صاف ­باشد.
  • تقویت ­عضلات ­ران ­و بالا آوردن ­پا در حالت ­صاف: برای ­انجام­ این­ تمرین ­باید کودک­ روی­ زمین­ دراز بکشد و صورتش ­رو به­ سقف ­باشد. در حالی­ که­ انگشت ­شست ­پای ­او به سمت ­است ­به­ آرامی­ پایش­ را حرکت­ دهد و عضلات­ چهار سر ران­ خود را منقبض­ کند. برای ­انجام ­این ­تمرین­ باید حدود 6 تا 12 اینچ را بلند کرد.
  • تمرینات­ تقویتی ­اسکات­ به ­کمک ­­یک ­بالشت: در این­ باید کودک ­روبروی ­دیوار بایستد،­ کمرش­ را صاف­ کند و پاهایش ­را به عرض ­شانه­ باز نماید. سپس­ یک­ بالشت ­را بین ­زانو­ و مفصل ­آن ­قرار دارد و به­ آرامی ­بدنش ­را به­ سمت­ پائین ­بکشد و تا زمانی ­به ­این ­کار ادامه ­دهد که ­زانوهایش ­در زاویه 60 درجه ­قرار می­‌گیرند. سپس­ چند ثانیه ­در این ­حالت ­باقی ­بماند و مجددا به ­نقطه ­شروع­ برگردد.

عمل­ جراحی

در برخی ­موارد نادر، به ­ویژه ­هنگامی­ که ­تاندون ­زانو مشکل­ دارد اما صفحه ­رشد سالم ­است، انجام ­عمل ­جراحی ­فوری­ است. برای­ انجام ­عمل ­جراحی ­زانو، پزشک ­با بیمار و خانواده ­او مشورت ­می­‌کند.