تاثیر فیزیوتراپی در توانبخشی بعد از عمل تعویض مفصل زانو (آتروپلاستی)

جراحی تعویض کامل مفصل (TKR) زمانی انجام می‌شودکه آرتروز شدید منجر به درد زانو، کاهش دامنه حرکات، و ایجاد مشکل در راه رفتن شود. اگرچه جراحی تعویض مفصل توسط متخصص انجام می‌شود، این کار در اتاق عمل خاتمه نمی‌یابد. فیزیوتراپی نقش بسیار مهمی را در نتیجه کلی، عملکرد نهایی و رضایت بیمار دارد. در صورتی که بیمار، استقامت کافی و دامنه حرکات توان بخشی لازم را نداشته باشد از نتیجه عمل راضی نخواهد بود. توان بخشی جسمانی پس از تعویض زانو اهداف زیادی را دنبال می‌کند. نکته اول و مهمترین نکته این است که توان بخشی برای پیشگیری از عوارض پس از جراحی مانند ترومبوز عمیق سیاهرگی، زخم بستر به علت نداشتن تحرک، و آمبولی ریه ضروری است. ورزش درمانی نیز برای افزایش دامنه حرکات بیمار تا حد امکان، توان و عملکرد کافی ضروری است. فیزیوتراپی به بیمار کمک می‌کند بتواند راه برود، این در حالی است که زانو تا زمان بهبود کامل نباید وزن زیادی را تحمل کند. اکثر بیماران پس از جراحی تعویض مفصل به مدت یک یا چند هفته برای راه رفتن به وسایل کمکی مانند عصا یا واکر نیاز دارند.

پس از تکمیل جراحی تعویض مفصل (آرتروپلاستی) فیزیوتراپی شروع می‌شود و معمولاً حدود ۶ هفته طول می‌کشد. پزشک برای تسکین درد ناشی از عمل تعویض مفصل به بیمار قرص مسکن می‌دهد تا بتواند هرچه زودتر ورزش‌های مخصوص زانو را شروع کند. در ابتدا از بیمار خواسته می‌شود تمرینات نشست و برخاست و حرکات زانو را انجام دهد. پس از چند روز یا حتی چند ساعت انجام تمرینات دیگر به بیمار آموزش داده می‌شود تا انعطاف پذیری و قدرت عضلات او بازیابی شود. به علاوه برخی از بیماران یاد می‌گیرند که از وسایل حرکتی پنهان استفاده کنند. اما علیرغم تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی، هنوز مسیر طولانی برای دستیابی به نتایج دلخواه وجود دارد. هدف متخصصین طب فیزیکی توان بخشی در کلینیک دکتر پورقاسمیان متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بازگشت هرچه سریع‌تر بیمار به زندگی و توانایی راه رفتن است.

شما عزیزان برای اطلاع یافتن درباره شیوه های توانبخشی و یا رزرو نوبت برای استفاده از انواع روش های فیزیوتراپی و آموزش تمرینات ورزشی می توانید با شماره‌های 03132372301 تماس بگیرید.

زمانبندی فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل زانو


اگر عمل تعویض کامل مفصل را انجام داده‌اید یا قرار است تحت جراحی قرار بگیرید، می‌توانید از مزایای فیزیوتراپی بعد از عمل بهره بگیرید. فیزیوتراپی به شما کمک می‌کند توانایی راه رفتن را به دست بیاورید. توان بخشی پس از جراحی تعویض مفصل زانو، نقش مهمی در راه رفتن و بازگشت بیمار به زندگی عادی ایفا می‌کند. مراقبت از بیمار در این دوران برای تسریع بهبود و موفقیت طی عمل ضروری است. می‌توان فیزیوتراپی را در دو مرحله انجام داد.

مرحله اول بهبودی

افرادی که تحت جراحی تعویض کامل مفصل زانو قرار می‌گیرند معمولاً بعد از عمل یک تا سه روز در بیمارستان بستری می شوند. در مواردی که برخی فاکتورهای پرخطر مانند عفونت وجود داشته باشد زمان بستری شدن طولانی‌تر می‌شود. پس از جراحی، افرادی که هنوز به کافی بهبود نیافته‌اند که بتوانند به منزل برگردند به واحد توان‌بخشی ارجاع داده می‌شوند. در این مرحله از بهبود، معمولا افراد به صورت روزانه تحت فیزیوتراپی قرار می‌گیرند تا به اندازه کافی قوی و مستقل شوند که بتوانند به منزل برگردند. این بیماران معمولا پس از جراحی تعویض مفصل حدود یک تا چهار هفته در واحد توان‌بخشی بستری می‌شوند. به طور کلی تعداد زیادی از بیماران می‌توانند فورا پس از عمل از بیمارستان مرخص شوند. معمولاً بیماران پس از مرخص شدن از بیمارستان و بازگشت به منزل تا چند هفته تحت درمان خانگی قرار می‌گیرند تا بتوانند برای درمان سرپایی آماده شوند.

مرحله بهبود دائم

پس از شروع فیزیوتراپی معمولا افراد هفته‌ای یک تا سه مرحله تحت درمان قرار می‌گیرند. به طور کلی، بیماری که جراحی تعویض مفصل انجام می‌دهد حدود ۶ تا ۱۲ هفته تحت درمان فیزیوتراپی قرار می‌گیرد. بیشترین میزان بهبودی، کاهش درد‌‌‌، بازگشت عملکرد طبیعی در سه ماه اول پس از جراحی حاصل می‌شود و معمولاً تا یک سال پس از جراحی، فرآیند بهبود ادامه می‌یابد. این بازه زمانی بر اساس عوامل مختلف، متغیر است. به طور کلی طول درمان و بهبودی پس از عمل در بیمارانی که قبل از عمل تعویض مفصل، دامنه حرکات محدودی داشته‌اند، طولانی‌تر خواهد بود.

ورزش های مهم برای توانبخشی بعد از تعویض زانو


برخی از ورزش ها بعد از عمل تعویض مفصل  برای افزایش تعادل، افزایش قدرت و دامنه حرکت به بیمار پیشنهاد می شوند.  برخی از ورزش های مفید که عموماً دکتر به بیماران بعد از عمل توصیه می کند عبارت اند از:

پمپ‌های قوزک پا

تورم و آماس روزانه پس از جراحی تعویض مفصل زانو بسیار شایع است و نیروی جاذبه و وضعیت بیمار باعث تورم قوزک و قسمت پایین ساق می‌شود. هنگامی که عضلات منقبض می‌شوند برای پمپاژ خون و خارج کردن مایع از محل، به عروق قسمت پایین ساق فشار وارد می‌کنند. انجام پمپ‌های قوزک پا پس از جراحی مفصل توصیه می‌شود. پزشک این تمرینات را به بیمار یاد می‌دهد و از او می خواهد در اتاق ریکاوری شروع به انجام این تمرینات نماید. باید بالا و پایین بردن پنجه (مانند فشار دادن پدال گاز) که با منقبض کردن عضلات ساق انجام می‌شود حدود دو تا سه دقیقه طول بکشد. بیمار تمرینات پمپ پا را در کل دوره فیزیوتراپی خود انجام می‌دهد و این امر تا زمانی ادامه می‌یابد که بیمار به طور کامل بهبود یابد و تورم قوزک و قسمت پایین ساق پای او از بین برود.

لغزاندن پاشنه

لغزاندن پاشنه با هدف بازیابی توانایی چرخش زانو انجام می‌شود. پس از جراحی مفصل زانو، برخی از عضلات نسبت به سایرین بیشتر تحلیل می‌روند. لغزاندن پاشنه به کمک یک طناب کشی، حوله، یا کمربند و با استفاده از قدرت عضلات بیمار انجام می‌شود. بیمار باید کف پای خود را در وسط طناب قرار دهد، سپس انتهای آنها را با دست نگه دارد. در حالی که زانوی خود را خم می‌کند به آرامی طناب را بکشد تا کشیدگی عضلات خود را احساس کند. در انجام این تمرین نباید زیاده روی کند تا به نقطه درد برسد، بلکه باید کاملاً احتیاط کند تا به بافت ها و مفصل تعویض شده آسیبی نرسد. بیمار باید به مدت ۱۰ ثانیه در این حالت باقی بماند سپس استراحت کند. بیمار باید ده بار این تمرین را انجام دهد.

لغزاندن عضلات چهار سر ران

عضلات چهار سر ران برای حفظ استقامت و قدرت زانو اهمیت بسیار زیادی دارند. پس از جراحی تعویض مفصل زانو، بازیابی قدرت و عملکرد عضلات چهار سر ران اهمیت بسیار زیادی دارد تا بتواند فعالیت‌های روزمره خود را مجددا آغاز کند. بیمار باید در حالت نشسته یا درازکش، عضلات چهار سر ران خود را منقبض کند و سعی نماید زانویش را صاف نگه دارد. در ابتدای کار، زانو توانایی و قدرت چندانی ندارد، اما بیمار باید بتواند انقباض عضلات خود را مشاهده و یا احساس کند. بدین منظور باید بیمار به مدت ۵ ثانیه عضلات خود را منقبض کند سپس به طور کامل آنها را شل کند. این تمرین در سه دوره که هر دوره شامل ده مرحله تکرار است و با پنج دوره که هر دوره شامل ده مرحله راه رفتن است خاتمه می‌یابد، انجام می‌شود. بیمار هنگامی که درصدد تقویت عضلات چهار سر ران خود قادر خواهد بود پاشنه‌اش را بلند کند.

بلند کردن پا به صورت صاف

عضلات چهار سر ران از مفاصل زانو و ران عبور می‌کند. بلند کردن پا و صاف نگه داشتن آن به علت چرخش ران و زانو، همه عضلات را هدف قرار می‌دهد. به این منظور باید بیمار به پشت دراز بکشد و پای جراحی شده خود را دراز کند. پای دیگر خود را خم کند. سپس این تمرین را با چرخاندن پای جراحی شده و انجام تمرینات چهار سر ران شروع کند تا زانوی او قوی شود سپس به آرامی پای خود را حدود ۶ اینچ از زمین بلند کند. چهار بار پای خود را بلند کند و به آرامی پایین بیاورد. بیمار باید حدود سه تا چهار روز پس از جراحی در سه دوره که هر یک شامل شش تا ده بار تکرار است ورزش کند. پس از آنکه قدرت زانوی بیمار افزایش یافت می‌تواند تعداد دفعات تمرین را افزایش دهد یا آنکه در صورت اجازه پزشک از وزنه استفاده کند.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است