آیا پای پرانتزی خفیف و شدید (فانکشنال) قابل درمان است؟

پای پرانتزی تغییر شکل استخوان است که معمولاً در بچه‌های  کوچک اتفاق می‌افتد و می‌تواند تا سالیان سال و حتی پس‌ازآن ادامه یابد. این مشکل ژنو واروم نیز نامیده می‌شود و حتی زمانی که شخص مچ پاها را در کنار هم قرار می‌گذارد، زانوها از یکدیگر فاصله می‌گیرند. اگرچه پس از تولد و حتی چند ماه پس‌ازآن وجود زانوی پرانتزی بسیار طبیعی به نظر می‌رسد اما اگر بعد از سن 3 سالگی کودکی همچنان رفع نشده باشد پای پرانتزی یک مشکل به‌حساب می‌آید. پای پرانتزی می‌تواند به‌شدت مانع رشد و پیشرفت کودک شود و اگر مشکل تا بزرگ‌سالی و بعدازآن ادامه یابد، می‌تواند برای فرد  مانند کابوس باشد. به همین دلیل بسیار مهم است که در اسرع وقت پاهای پرانتزی را درمان کنید. سن متوسط ​​برای شناسایی مشکل پاهای پرانتزی در بچه‌ها حدود 3 تا 3 و نیم سالگی است و اگر هیچ تغییری تا آن زمان رخ ندهد، تکنیک‌های اصلاح پای پرانتزی استفاده می‌شود.  بااین‌حال، در برخی موارد، روش‌های اصلاحی ممکن است به‌خوبی مؤثر نباشد. در چنین مواردی توصیه می‌شود صبر کنید تا کودک به بزرگ‌سالی برسد و سپس روش‌های اصلاح پاهای پرانتزی را از سر بگیرید تا نهایتاً پاها صاف شوند.

اگر شما یا فرزندتان دارای پاهای پرانتزی هستید باید بلافاصله برای یافتن علل آن اقدام کنید. پس‌ازاینکه علت را برطرف کردید، می‌توانید روش‌های اصلاحی یا روش‌های کمک‌کننده دیگر را اتخاذ کنید. با این وجود، انجام مشاوره اولیه با متخصص طب فیزیکی توصیه می‌شود تا از آسیب‌های غیرضروری و حوادث جلوگیری شود. اگر پای پرانتزی در طول مراحل اولیه تشخیص داده شود و اقدام فوری انجام شود، به‌طور مؤثر و به‌راحتی قابل درمان است. بنابراین از همان ابتدا محتاط باشید و اقدامات لازم برای جلوگیری از هرگونه تغییر شکل (دفرمیتی) را اتخاذ کنید.

در کلینیک تخصصی دکتر پورقاسمیان متخصص طب فیزیکی و توانبخشی انواع روش‌های درمانی و توان‌بخشی برای اصلاح پای پرانتزی شما یا فرزندتان ازجمله فیزیوتراپی، ورزش‌درمانی، ماساژدرمانی ارائه می‌شود برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 03132372301 تماس حاصل فرمایید.

علل پای پرانتزی چیست؟ 


اغلب پای پرانتزی به‌عنوان بخشی از رشد طبیعی ایجاد می‌شود هرچند شرایط خاصی مانند بیماری بلانت و ناهنجاری‌های استخوانی در هنگام تولد ممکن است سبب شود کودک دچار زانوی پرانتزی شود. در بیماری بلانت، استخوان ساق پا (تیبیا) به‌طور غیرطبیعی رشد می‌کند، منحنی شدید در ساق پا ایجاد شود. کودک مبتلابه بیماری بلانت مجبور است با زانو آسیب‌دیده راه رود که باعث ایجاد شیب پا و درنتیجه منجر به مشکلات مفصل زانو شود. بیماری بلانت بیشتر بر کودکان دختر، کودکان چاق یا کوتاه و یا کودکانی که تازه شروع به راه رفتن کرده‌اند، تأثیر می‌گذارد.
برخی از اختلالات متابولیکی مانند ریشیت، بیماری ناشی از کمبود ویتامین D، نیز می‌تواند باعث ایجاد کولیک شود. این اتفاق زمانی می‌افتد که کمبود ویتامین D به استخوان‌های کودک آسیب می‌زند و آن‌ها را تضعیف می‌کند.

 

علائم پا و زانوی پرانتزی چیست؟


اگر کودک به صورتی بیاستد که مچ پاها در کنار هم قرار گیرند اما زانوهای او به هم نرسند، او مبتلابه زانوی پرانتزی است. اگر زانوهایش را در کنار هم قرار دهند و اما مچ پاها به هم نرسند دارای پای پرانتزی است.

تشخیص پا و زانوی پرانتزی


تشخیص وجود پا و زانوی پرانتزی آسان است، اما پزشک نمی‌تواند به‌راحتی بگوید وضعیت چقدر شدید است و یا علت آن بیماری زمینه‌ای است یا خیر. پزشک احتمالاً پای بیمار را بررسی می‌کند و راه رفتن او را دنبال می‌کند. او همچنین ممکن است اشعه ایکس یا دیگر آزمایش‌های تصویربرداری از پاها و زانو را برای مشاهده هرگونه اختلالات استخوانی تجویز کند و آزمایش خون نیز برای تائید ایجاد پای پرانتزی به علل دیگر، از قبیل راشیت یا پیتز، تجویز می‌شود.

راههای درمان زانوی پرانتزی در کودکان و بزرگ‌سالان


تعدادی از تکنیک‌ها وجود دارند که فرد می‌تواند برای برطرف کردن این مشکل از آن‌ها استفاده کند. آن‌ها عبارتند از:

استفاده از ویتامین D در رژیم غذایی

کودک در دوره رشد به رژیمی سالم نیاز دارد تا بتواند تمام مواد مغذی لازم برای رشد او را تأمین کند. در صورتی که والدین می‌خواهند از ابتلای کودک خود به زانو و پای رانتزی جلوگیری کنند، مصرف روزانه ویتامین D در مقادیر کافی، در کنار دیگر مواد مغذی، بسیار مهم است. ویتامین D  برای جلوگیری از وقوع راشیتیسم مؤثر است. راشیتیسم یا بیماری نرمی استخوان، بیماری سیستم اسکلتی است که معمولاً بر کودکان بسیار کوچک تأثیر می‌گذارد و می‌تواند ساختار کلی اسکلتی، به‌ویژه پاها، را تغییر دهد. مصرف ویتامین در مقدار مناسب این اطمینان را حاصل می‌کند که راشیتیسم نمی‌تواند منجر به بروز مشکلاتی مانند پاهای پرانتزی شود و همچنین به درمان آن در کودکان کمک می‌کند.

استفاده از بریس طبی

بریس برای بازگرداندن پاها به شکل اصلی خود استفاده می‌شود. همچنین در کنار این بریس ها می‌توان از زانوبند، گچ گیری یا کفش طبی ویژه نیز برای درمان پا و زانوی پرانتزی استفاده کرد. بااین‌حال، باید درک کرد که این تکنیک‌ها معمولاً زمانی پیشنهاد می‌شود که بدشکلی (دفرمیتی) پا شدید باشد و درمان جدی برای اصلاح موردنیاز است. کودک باید بریس ها را تا زمانی که پاها شکل طبیعی خود را به دست آورند، بپوشد.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از روش‌های مهم و مؤثر برای درمان پا و زانوی پرانتزی در کودکان و بزرگ‌سالان است. پزشک در جلسات فیزیوتراپی با کمک گرفتن از ورزش‌ها و حرکات اصلاحی به بیمار کمک می‌کند تا توان عضلات اطراف زانوی خود را بالابرده و آن‌ها را تقویت کند تا دامنه حرکت ماهیچه‌ها افزایش یابد . او با استفاده از تکنیک‌های خاص فیزیوتراپی به اصلاح حالت و شکل زانو و پای پرانتزی می‌پردازد. ممارست و شرکت مداوم و فعالانه در جلسات فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین گام‌ها برای درمان و اصلاح این بیماری است.

ماساژتراپی


ماساژدرمانی یکی از روش‌های مؤثر برای درمان پا و زانوی پرانتزی است.
این روش برای درمان کودکان و بزرگ‌سالان مناسب است و می‌تواند به‌تدریج به تغییر شکل پا کمک کند. پزشک نه‌تنها پا را به‌طور کامل ماساژ می‌دهد بلکه همچنین به کودک / بزرگ‌سال برای انجام چندین تمرین کششی پا کمک می‌کند. این تمرینات می‌توانند تأثیر کوچک اما مؤثر بر روی شکل پاها داشته باشند.

ورزش‌درمانی

ورزش‌درمانی یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان پا و زانوی پرانتزی در کودکان و بزرگ‌سالان است. مفیدترین حرکات ورزشی برای درمان این بیماری عبارتند از:

تقویت عضلات ابداکتور

 

یکی از علل اصلی پاهای پرانتزی، ضعف عضلات ابداکتور است که از لگن حمایت می‌کنند و حرکت درست پاها و لگن را تضمین می‌کنند. ضعف در این عضلات ممکن است منجر به فشار بر روی پاها شود که ممکن است به دلیل فشار نامنظم در حین راه رفتن یا ایستادن، به زانو و پای پرانتزی منجر شود. بنابراین اگر بزرگ‌سال یا کودک دارای عضلات ابداکتور ضعیف باشد، مهم است که او بر روی تقویت این عضلات کار کند. بااین‌حال، باید توجه داشته باشید که این تمرینات برای درمان پای پرانتزی زمانی مؤثر هستند که ناهنجاری بسیار کم باشد. اگر پا و زانوی پرانتزی شدید باشد بیمار باید بلافاصله با پزشک مشورت کند.

تمرینات کششی

تمرینات کششی از بهترین تمرینات برای اصلاح پاها هستند و می‌توانند در هر زمان انجام شوند. کشش‌ها می‌توانند به بهبود هسته عضلانی و همچنین اصلاح طراز عضلانی و اسکلتی کمک کنند تا بدن به‌خوبی پشتیبانی شود. درنتیجه پاها می‌توانند به‌تدریج فرم طبیعی خود را به دست آورند.

یوگا
 
یوگا در حل بسیاری از مشکلات مؤثر واقع می‌شود و می‌تواند به‌سلامت عمومی منجر شود. به همین ترتیب یوگا در اصلاح پا و زانوی پرانتزی نیز بسیار مفید است. اگرچه اگر مشکل خیلی شدید باشد انجام یوگا ممکن است به نظر دشوار برسد اما بیمار می‌تواند از ابزار جانبی مانند نوار یوگا استفاده کند تا بر مشکلات و موانع ناشی از شکل پاهایش غلبه کند. موقعیت‌های مختلف یوگا مانند خم‌های جلو و گوموکاشانا ممکن است به بهبود شکل پاها کمک کند.
بااین‌حال یوگا تمرینی است که باید به‌صورت طولانی‌مدت انجام شود و بیمار باید به‌اندازه کافی صبور باشد تا تغییرات قابل‌توجهی را ببیند.

پیلاتس

همچون تمرینات کششی و یوگا، پیلاتس نیز نقش مهمی در تقویت عضلات اطراف ناحیه پا دارد و همچنین در حفظ هماهنگی مناسب بدن کمک می‌کند. بازوی بال رین و تمرینات رول تا حد زیادی برای اصلاح پا و زانوی پرانتزی بسیار مفید است.

جراحی

اگر هیچ‌یک از تمرینات اصلاحی پا و زانوی پرانتزی برای بزرگ‌سالان نتواند تغییر قابل‌توجهی در شکل پاها ایجاد کند، بهتر است که بیمار با پزشک در مورد جراحی مشورت کند تا مشکل را برای همیشه درمان کند. اگرچه این روش باید تنها به‌عنوان آخرین راه‌حل یا اگر تغییر شکل کاملاً سخت و غیرممکن باشد، مورد استفاده قرار گیرد اما راه‌حل جراحی سریع و دائمی است.